ABD Başkanı Donald Trump, ABD’deki en büyük Hasidik (Ultra-Ortodoks) Yahudi cemaatlerinin liderlerinden oluşan üst düzey bir heyeti Beyaz Saray’daki Oval Ofis’te kabul etti. Rosh Hashanah (Yahudi Yılbaşı) öncesinde gerçekleşen ve yaklaşan yarım asırlık süreçte (1979’dan beri) bir ilk olma özelliği taşıyan tarihi buluşmada iç politika, dini özgürlükler ve eğitim teşvikleri masaya yatırıldı.
1979’dan Bu Yana En Üst Düzey Temas
Jewish Telegraphic Agency (JTA) arşivlerine göre, ABD başkanlık düzeyinde en son 1979 yılında Jimmy Carter, Hasidik din adamlarından oluşan bir heyeti Oval Ofis’te kabul etmişti. Yaklaşık 47 yıl sonra Donald Trump ev sahipliğinde gerçekleşen ve yarım saate yakın süren bu kabul, ABD’deki Muhafazakar ve Hasidik toplumlar açısından tarihi bir kırılma olarak değerlendiriliyor.
Görüşmeye ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın damadı Jared Kushner ve New York Temsilcisi Mike Lawler da katıldı.
Görüşmenin Perde Arkası: Sandık Kartları ve Küslüğü Bitiren Tokalaşma
Toplantıda yerel ve ulusal düzeyde dikkat çeken kritik detaylar yaşandı:
- Seçim Desteği Kartları: Görüşme sırasında Trump’ın, her bir din adamına kendi cemaatlerinin seçimlerde kendisine sağladığı oy oranlarını ve katkıları gösteren özel bilgilendirme kartları sunduğu öğrenildi.
- Yıllar Sonra Gelen El Sıkışma: Zirvenin en şaşırtıcı anı ise Hasidik camiada yaşandı. Satmar cemaatinin lideri olan ve uzun yıllardır aralarında husumet bulunan iki kardeş lider, Rabbi Aharon Teitelbaum ile Rabbi Zalman Leib Teitelbaum, Oval Ofis’te ilk kez yüz yüze gelerek el sıkıştı ve sohbet etti.
- Gündemdeki Konular: Görüşmede kalabalık aileler için konut sıkıntısı, dini özgürlükler, çocuklu ailelere yönelik vergi indirimleri ve eğitim destekleri konuşuldu. Rabbi Aharon Teitelbaum, Trump’a geleneksel hayır duasını okuduktan sonra özel talep notunu iletti; Trump ise bu notu çalışma masasının çekmecesine koyarak teşekkür etti.
Cumhuriyetçi Kanatta “Siyonizm” Tartışması
Heyet içerisinde Satmar, Bobov, Skver ve Vizhnitz gibi önemli Hasidik hanedanlıklarının temsilcileri yer aldı. Dini gerekçelerle modern Siyonizm’e ve İsrail Devleti’nin mevcut politikalarına mesafeli veya karşıt duruşlarıyla bilinen bazı Satmar liderlerinin katılımı, Cumhuriyetçi Parti içerisindeki İsrail destekçisi bazı muhafazakar çevrelerin tepkisini çekti.
Buna karşın Beyaz Saray kaynakları ve Hasidik temsilciler, buluşmanın dış politikadan ziyade ABD içindeki Hasidik toplumun sosyo-ekonomik taleplerine odaklanan yapıcı bir temas olduğunu vurguladı.
